Monday, July 28, 2014

ခ်ိဳးစားစနစ္ကိုု သူတိုု႔ ဘယ္လုုိအေၾကာင္းျပမလဲဆိုု

ခ်ိဳးစားစနစ္ကိုု သူတိုု႔ ဘယ္လုုိအေၾကာင္းျပမလဲဆိုု အားလံုုး ပါဝင္ႏိုုင္ေအာင္လိုု႔ (all-inclusive) ဆိုုျပီး အေၾကာင္းျပပါလိမ့္မယ္ ။ အခ်ိဳးက် ကိုုယ္စားျပဳေရး (PR)၊ အားလံုုးပါဝင္ေစရမယ့္ ဒီမိုုကေရစီ ဘာညာ၊ နာမည္ ၾကီးၾကီးက်ယ္က်ယ္ေတြကိုု အထင္မၾကီးၾကပါနဲ႔။ သည္ အာဏာရူးေတြ အရူးခ်ီးပန္း ေလွ်ာက္ေျပာတာမွန္သမွ်ကိုု က်ေနာ္တိုု႕႔ လိုုက္ျငင္းေနဖိုု႔ အခ်ိန္သိပ္မရွိပါ။ အဓိကအခ်က္ကိုုပဲ ေျပာပါမည္။ PR စနစ္ဆိုုတာ ခ်ိဳးစားခ်ိဳးေကြ်းလူေတြ လႊတ္ေတာ္ထဲဝင္၊ ခ်ိဳးစားခ်ိဳးေကြ်းလူေတြနဲ႔ နိုုင္ငံေရးကိုု ေလျဖတ္ျပီး ေသေနေအာင္ ၾကံစည္ထားျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ လူေပါေတြ တေလွၾကီးနဲ႔ ဘာအေရးၾကီးတဲ့ ဆံုုးျဖတ္ခ်က္မွ မယ္မယ္ရရ ထြက္မလာေအာင္ လုုပ္ဖိုု႔ရည္ရြယ္ထားတာ။ တိုုတိုုေျပာရင္ သူတိုု႔ရဲ႕ လက္ေတြ႔ရည္ရြယ္ခ်က္က "လက္ရွိအေျခအေန"ကိုု အခ်ိန္ဆြဲထားဖိုု႔ပဲ။
https://www.facebook.com/nyo.tun.5/posts/1510597802497430

(၁) တႏိုုင္ငံလံုုးကိုု သူတိုု႔ တကယ္လုုိခ်င္တဲ့ အကြက္ ခ်ိဳးစားစနစ္ (ပီအာ proportional representation) ထဲကိုု ၾကံဳးသြင္းဖိုု႔ ျပင္ေနတယ္ဆိုုတာ သည္ရက္ပိုုင္းမွာ အလြန္ ထင္ရွားလာပါတယ္။ ခ်ိဳးစားစနစ္ဟာ အၾကံအစည္ “လက္တက္ခြဲ” ကေလး ျဖစ္တဲ့ ဘာသာေရး အၾကမ္းဖက္မႈ ကိုု ေျမွာက္ပင့္ေပးမႈထက္ သူတိုု႔အတြက္ မ်ားစြာကိုု ပိုု အေရးၾကီးပါတယ္။ ဘာလိုု႔လဲဆိုုေတာ့ ဘာသာေရးအၾကမ္းဖက္မႈဟာ ၄င္းတိုု႔ အစိုုးရ၏ တရားဝင္မႈ (legitimacy) ကိုု မျဖစ္ေစပါ။ ခ်ိဳးစားစနစ္ကေတာ့ သူတိုု႔ကိုု အခိုုင္အခံ့ တရားဝင္မႈကိုု ျဖစ္ေစျပီး အဲဒါဟာ သူတိုု႔ရဲ႕ တကယ့္ ပင္မ အၾကံအစည္ၾကီး ပါပဲ။
(၂) လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ ေဒၚခင္သႏၲာ ျငင္းခံုုသြားတာ အရမ္းေကာင္းပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သတိျပဳသင့္တာက သည္လူေတြဖက္ကေနျပီး ၄င္းတိုု႔ဟာ ဒါကိုု (အယုုတ္တမာ ပညာရွင္ေတြနဲ႔ ဟိုုးအရင္ကတည္းက ၾကိဳတင္ ျပင္ဆင္ျပီး ျဖစ္တာေၾကာင့္) သည္ ျငင္းခံုုမႈကိုု ေခ်ဖ်က္နင္းခ်ပစ္လာမယ့္ အကြက္ေတြ ရွိပါတယ္။
(၃) သည္ အကြက္ေတြဟာ ဘယ္လိုုလဲဆုုိ ၄င္းတိုု႔၏ ၾကြားလံုုးကေန ဆက္ပါလိမ့္မယ္။ ၄င္းတိုု႔ စီျပမယ့္ ပံုုစံကိုု က်ေနာ္ ျပသပါ့မယ္။
“ငါတိုု႔ ဗမာ အစိုုးရဟာ ဒီမိုုကေရစီစနစ္ကိုု အသြင္ေျပာင္း ေဖာ္ေဆာင္ရာမွာ ကမာၻမွပင္ စံနမူနာယူဖြယ္ အေအာင္ျမင္ဆံုုး ျဖစ္ေနပါတယ္ (role model of democracy) ။
ဒီမိုုကေရစီ ပန္းတိုုင္ကိုု ခ်ီတက္ရာမွာ ေရြးေကာက္မႈစနစ္ (electoral system) သင့္ေလ်ာ္မွန္ကန္ဖိုု႔ ဆိုုတာဟာ အေရးၾကီးဆံုုး လိုုအပ္ခ်က္ ျဖစ္တယ္။
ပီအာ စနစ္ဟာ လက္ရွိ ဗမာျပည္ရဲ႕ ဒီမုုိကေရစီ စနစ္ကိုု ဆက္လက္တိုုးတက္ အေကာင္ အထည္ေဖာ္ဖိုု႔ရန္ အကိုုက္ညီဆံုုး (most sutiable) ေရြးေကာက္မႈ စနစ္ျဖစ္ပါတယ္။
ဘာလိုု႔လဲဆိုုေတာ့ ေတာင္ေပၚေျမျပန္႔ တိုုင္းရင္းသားမ်ိဳးစံုု ၊ ဘာသာတရားမ်ိဳးစံုု ဗမာျပည္မွာ စံုုလင္စြာ ကြဲျပားေနတယ္။ သည္ေနရာမွာ မ်ားစြာေသာ လူနည္းစုအုပ္စုေတြရဲ႕ အသံဟာ FPTP (first-past-the-post) = မဲအမ်ားဆံုုး ရတဲ့သူဟာ ေရြးခ်ယ္ခံရစတမ္း ဆုုိရင္ ေဖာ္ျပခြင့္ရမွာ မဟုုတ္ဘူး။
လူနည္းစုု အုုပ္စုု မ်ားစြာရဲ႕ ဆႏၵ=မဲ ေတြဟာ ႏိုုင္သူအကုုန္ယူ ေရြးေကာက္မႈ စနစ္ (FPTP) မွာ ေလလြင့္ဆံုုးရူံးသြားမွာ ျဖစ္တယ္။ (loss of opinion votes)
ဒါေၾကာင့္ ဗမာျပည္နဲ႔ အမွန္တကယ္ အကိုုက္ညီဆံုုး ျဖစ္တဲ့ PR စနစ္ဟာ အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖုုိ႔ မျဖစ္မေန လိုုအပ္ေနတယ္ (obligatory)
ပီအာစနစ္ကိုု ေဖာင္ေဆာင္ျခင္းအားျဖင့္ ကြဲျပားေနတဲ့ အုုပ္စုုမ်ားစြာရဲ႕ ကြဲျပားျခားနားတဲ့ ႏိုုင္ငံေရး ဦးတည္ခ်က္ေတြဟာ လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ စံုုလင္စြာ ေဖာ္ျပပိုုင္ခြင့္ ရလာမွာ ျဖစ္တယ္ (diversity of political standings)”
(၄) သည္ေနရာမွာ သူတိုု႔ လံုုးခ်လာမယ့္ ေဝါဟာရက “diversity” (ကြဲျပားျခားနား စံုုလင္မႈ) ဆိုုတာကိုု လံုုးခ်လာပါလိမ့္မယ္။ ကြဲျပားစံုုလင္မႈကိုု ခြင့္ျပဳျခင္းဟာ ဒီမိုုကေရစီရဲ႕ အသက္ေသြးေၾကာလိုု႔ ေျပာပါလိမ့္မယ္။ ပီအာဟာ ဒီမုုိကေရစီရဲ႕ အသက္ေသြးေၾကာကိုု diversity နဲ႔ တည္ေဆာက္တာလိုု႔ ၄င္းတိုု႔ ဖက္က ျငင္းခံုုပါလိမ့္မယ္။
(၅) ဒီမုုိကေရစီမွာ ကြဲျပားစံုုလင္မႈကိုု ခြင့္ျပဳေဖာ္ေဆာင္ျခင္းဟာ အေရးၾကီးပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒါဟာ လူသားဝါဒရဲ႕ ႏွလံုုးသား စိတ္ဝိဥာဥ္ပိုုင္းဆိုုင္ရာ အသိတရားပိုုင္း ျဖစ္ျပီး ႏိုုင္ငံနဲ႔ ခ်ီျပီး ႏိုုင္ငံေရး စီးပြားေရးပိုုင္းဆိုုင္ရာ မူဝါဒေတြ ခ်မွတ္ေဖာ္ေဆာင္တဲ့ ေနရာမွာ ကြဲျပားစံုုလင္စြာ မူဝါဒေတြ ခ်မွတ္ေဖာ္ေဆာင္မယ္ဆိုုျပီး လုုပ္လိုု႔ မရပါ။ ဗမာျပည္စီးပြားေရးကိုု ၾကံ႔ဖြံ႔က ခရုုိနီေတြ အတြက္ လမ္းေၾကာင္းေဖာ္ေဆာင္၊ အမ်ိဳးသားဒီမုုိကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္က လယ္သမား အလုုပ္သမားေတြ အတြက္ လမ္းေၾကာင္းေဖာ္ေဆာင္၊ လူထြက္လာတဲ့ ဝီရသူ ပါတီက ဘုုန္းၾကီးေတြ နဲ႔ ဗုုဒၶဘာသာ လုုပ္ငန္းရွင္ေတြ အတြက္ လမ္းေၾကာင္းေဖာ္ေဆာင္ ဆိုုျပီး သူတိုု႔ အသီးသီး “အာဏာခြဲေဝ” ယူၾကျပီး ကြဲျပားစံုုလင္စြာ ေဖာ္ေဆာင္ၾကရေအာင္ ဆိုုျပီး လုုပ္လုု႔ိမရပါ။ ႏိုုင္ငံတခုုလံုုးဆိုုင္ရာ စီးပြားေရး ၊ လူမႈေရး ဆိုုင္ရာ အစိုုးရေပၚလစီ (မူဝါဒ) ေတြဟာ တႏိုုင္ငံလံုုးမွာ တသမတ္တည္း ရွိရမွာ ျဖစ္ျပီး ၄င္း ႏိုုင္ငံေတာ္လံုုးဆိုုင္ရာ မူဝါဒေတြဟာ မည္သူကိုု မဆိုု ျခြင္းခ်န္ျခင္း မရွိ ဥပေဒနဲ႔ အညီ တသမတ္တည္း တန္းတူညီမွ် အကာအကြယ္ ေပးထားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
(၆) ဒါေၾကာင့္ diversity principle ဟာ ဒီမုုိကေရစီအတြက္ အသက္ေသြးေၾကာ ဆုုိတဲ့ အခ်က္ဟာ လူတဦးခ်င္း (individual) နဲ႔ အစုုအဖြဲ႔ အငယ္စားေတြ (small units) အတြက္သာ အၾကံဳးဝင္ျပီး ႏိုုင္ငံလံုုးဆိုုင္ရာ ေခါင္ခ်ဳပ္ ႏိုုင္ငံေရး အေဆာက္အဦၾကီး ျဖစ္တဲ့၊ တႏိုုင္ငံလံုုး တညီတညြတ္ တသမတ္တည္း အၾကံဳးဝင္ ေစရမယ့္ ဥပေဒနဲ႔ မူဝါဒ လမ္းေၾကာင္းေတြကိုု ေဆြးေႏြး အတည္ျပဳရမွာျဖစ္တဲ့ လႊတ္ေတာ္မွာ ကြဲျပားစံုုလင္မႈဟာ အဓိက မက်ပါဘူး။ က်ေနာ္ ခုုနင္က ေျပာခဲ့သလိုု ဝီရသူပါတီက ဗုုဒၶဘာသာ အတြက္ ေဖာ္ေဆာင္မယ္၊ ခရစ္ယာန္ပါတီက ခရစ္ယာန္ေတြ အတြက္ ေဖာ္ေဆာင္မယ္ ဆိုုျပီး “ကြဲျပားစံုုလင္စြာ” ဆုုိျပီး လာလုုပ္လိုု႔ မရပါဘူး။
(၇) ေခါင္ခ်ဳပ္ ႏိုုင္ငံေရး အေဆာက္အဦၾကီး တခုုမွာ အေရးၾကီးဆံုုးဟာ လက္ခံသေဘာတူႏိုုင္မႈကိုု ရယူႏိုုင္စြမ္း (compromise) ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီမုုိကေရစီ စနစ္မွာ တႏိုုင္ငံလံုုးနဲ႔ ဆိုုင္တဲ့ ကိုုယ္စားလွယ္ကိုု အမွန္တကယ္ တရားမွ်တစြာ ေရြးေကာက္ျပီ ဆိုုရင္ ေယ်ဘုုယ်အားျဖင့္ ကြဲျပားျခားနားတဲ့ အုုပ္စုုေတြရဲ႕ လက္ခံသေဘာတူႏိုုင္မႈကိုု ရယူႏိုုင္စြမ္း အရွိဆံုုး ကိုုယ္စားလွယ္ကသာ အေရြးခ်ယ္ခံရပါတယ္။ တကယ္ေျပာမယ္ ဆုုိရင္ လြတ္လပ္တဲ့ ႏိုုင္ငံေရးစနစ္မွာ လူနည္းစုု အုုပ္စုုက လူေတြဟာ ပီအာစနစ္က ေျပာတဲ့ သူတိုု႔ လူနည္းစုုအဖြဲ႔ထဲက လူကိုု သူတိုု႔ဘာသာ ေရြးခ်ယ္ျပီး လႊတ္ေတာ္ကိုု ပိုု႔ခ်င္တာထက္ လူမ်ားစုုထဲကေနျပီး သူတိုု႔ လူနည္းစုုရဲ႕ ဆႏၵေတြကိုု အေကာင္းဆံုုး ျဖည့္ဆည္းေပးႏိုုင္တဲ့လုုိ႔ သူတိုု႔ ယူဆရေလာက္တဲ့ အရည္အခ်င္းရွိသူကိုုသာ ေရြးခ်ယ္လိုု ၾကပါတယ္။ ဆိုုပါစိုု႔ဗ်ာ၊ ဗမာစကား မတတ္တဲ့ နာဂေခါင္းေဆာင္ၾကီး တေယာက္ကိုု နာဂေတြက ႏိုုင္ငံေတာ္ လႊတ္ေတာ္ထဲ ဝင္ထိုုင္ခိုုင္းဖိုု႔ထက္ လူနည္းစုု နာဂေတြရဲ႕ ေကာင္းကိ်ဳးကိုု လူမ်ားစုု ျဖစ္တဲ့ ဗမာေတြနဲ႔ တန္းတူညီမွ် ျဖည့္ဆည္းေပးႏိုုင္မယ္လိုု႔ အထင္ရေလာက္ဆံုုး ဘယ္သူ႔ကိုု မဆိုု ၄င္းတိုု႔ ေရြးေကာက္ တင္ေျမွာက္လိုုၾကပါတယ္။
(၈) FPTP စနစ္ဟာ မဲအမ်ားဆံုုးရသူ အကုုန္ယူ မိုု႔လိုု႔ မတရားဘူးလိုု႔ ဆိုုတာဟာ လံုုးဝမဟုုတ္ပါဘူး။ လြတ္လပ္စြာ ယွဥ္ျပိဳင္တဲ့ ႏိုုင္ငံေရး စနစ္တခုုမွာ မဲအမ်ားဆံုုး ရသူဟာ လူနည္းစုု အုုပ္စုုေတြရဲ႕ အႏွစ္ျခိဳက္ဆံုုးကိုု ခံရသူပဲ ေယ်ဘုုယ် အားျဖင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာလိုု႔လဲဆိုုေတာ့ majority လူမ်ားစုု အုုပ္စုုၾကီးတခုုက ေပးတဲ့ မဲေတြဟာ သူတိုု႔ ၾကိဳက္ရာ သူတိုု႔လူနဲ႔ မဲေတြဟာ ပ်ံ႔ေနတတ္ျပီး ေရြးေကာက္ပြဲဝင္ ကိုုယ္စားလွယ္ေတြဟာ ဘယ္သူႏိုုင္မယ္ဆိုုတာ မေသခ်ာပါဘူး၊ မ်ားေသာအားျဖင့္ လူမ်ားစုုအုုပ္စုုၾကီးက ေနရတဲ့ မဲေတြဟာ ကိုုယ္စားလွယ္ တဦးနဲ႔ တဦး သိပ္ကြာေလ့ မရွိပါဘူး။ သည္လိုု Tie သေရ ျဖစ္ေနတဲ့အခါမွာ အဓိကက်လာတာက minority လူနည္းစုု အုုပ္စုုဝင္ေတြကေန ေပးတဲ့ မဲျဖစ္ပါတယ္။ ေယ်ဘုုယ် အားျဖင့္ သူမသာ ကိုုယ္အသုုဘ ျဖစ္ေနတဲ့ ေရြးေကာက္ခံကိုု္ယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြဟာ လူနည္းစုုေတြနဲ႔ ၾကားေန (moderate)ေတြကေန ငါတုုိ႔ သည္လူကိုုေတာ့ သေဘာတူႏိုုင္တယ္ ဆိုုျပီး ဆံုုးျဖတ္လိုုက္တဲ့ မဲနဲ႔သာ ပြတ္ကာသီကာ အႏိုုင္ရသြားတာ မ်ားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လြတ္လပ္တဲ့ ႏိုုင္ငံေရးစနစ္တြင္ ႏိုုင္သူ အကုုန္ယူ စနစ္မွာ ေရြးေကာက္ခံရတဲ့သူဟာ အုုပ္စုုၾကီး ျဖစ္ျဖစ္၊ အုုပ္စုုေသးျဖစ္ျဖစ္ ကြဲျပားျခားနားတဲ့ အုုပ္စုုအသီးသီးရဲ႕ ေက်နပ္ သေဘာတူလက္ခံႏိုုင္မႈကိုု အရယူႏိုုင္ဆံုုးသူ (compromise ကိုု အရယူႏိုုင္ဆံုုးသူ) သာ ျဖစ္ပါတယ္။
(၉) ဒါနဲ႔ စပ္ျပီး ဆက္ေျပာမွာက အေမရိကန္ အေျခခံဥပေဒကိုု ေရွ႕ေဆာင္ေရးဆြဲခဲ့သူ ဂ်ိမ္းမက္ဒီဆင္ (James Madison) က ေထာက္ျပခဲ့တဲ့ အေရးၾကီးတဲ့ သီအိုုရီ ပိုုင္းဆိုုင္ရာ အခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တိုု႔ စဥ္းစားၾကည့္ၾကပါစိုု႔။ ကြဲျပားျခားနားတဲ့ အုုပ္စုုအသီးသီးရဲ႕ ေက်နပ္သေဘာတူ လက္ခံႏိုုင္မႈကိုု အရယူႏိုုင္ဆံုုးလူဟာ ေယ်ဘုုယ်အားျဖင့္ ေစ့စပ္ျဖန္ေျဖႏိုုင္မႈ အရည္အခ်င္း အေကာင္းဆံုုး လူေတြသာလွ်င္ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ ကြဲျပားျခားနားတဲ့ လူအုုပ္စုု မ်ားစြာက သေဘာတူ လက္ခံႏိုုင္ေလာက္ေအာင္ အျမင္ က်ယ္ဝန္းျပန္႔ေျပာသူ(broad vision) ၊ သီလသမာဓိစံ ျမင့္မားသူ(high morals standards) ၊ အုုပ္စုုကြဲေတြရဲ႕ မတူတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ပန္းတိုုင္ေတြၾကားမွာ ခလုုတ္တိုုက္တာေတြ အနည္းဆံုုးျဖစ္ေအာင္ စြမ္းေဆာင္ ေပးႏိုုင္သူ (best negotiator) ျဖစ္ရပါမယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေယ်ဘုုယ်အားျဖင့္ လူအမ်ားၾကီးက မဲထည့္ေရြးခ်ယ္တဲ့ ေရြးခ်ယ္ပြဲမွာ အဲသလိုုမ်ိဳး တရားမွ်တေအာင္ ေစ့စပ္ျဖန္႔ေျဖ ေပးႏိုုင္သူ၊ အရည္အခ်င္း အျမင့္မားဆံုုးသူသာလွ်င္ မဲအမ်ားဆံုုးရရွိျပီး ႏိုင္ငံေတာ္အဆင့္ မူဝါဒကိုု ကိုုင္ေဆာင္ႏိုုင္ေလာက္တဲ့ အရည္အခ်င္း ရွိသူအျဖစ္ FPTP စနစ္မွာ တင္ေျမွာက္ခံရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
(၁၀) ပီအာစနစ္မွာ လူထြက္ ဝီရသူရဲ႕ “ဗုုဒၶဘာသာ ပါတီ” ဟာ ဘာသာအားလံုုး ျငိမ္းခ်မ္းေရးကိုု ကိုုယ္စားျပဳလိုု႔ဆိုုျပီး လႊတ္ေတာ္ထဲ *ထာဝရ* ပါလာပါလိမ့္မည္။ ခရိုုနီေတြရဲ႕ “ခရိုုနီပါတီ” ဟာလည္း အမ်ိဳးသားစီးပြားေရး တိုုးတက္ျမွင့္မားေအာင္ ကိုု ကိုုယ္စားျပဳလိုု႔ ဆိုုျပီး လႊတ္ေတာ္ထဲ *ထာဝရ* ပါလာပါလိမ့္မည္။ သမၼတထြက္ သိန္းစိန္ ပါတီဟာလည္း “စစ္မႈထမ္းေဟာင္း ပါတီ” ဆိုုျပီး သန္းေရႊနဲ႔ တကြေသာ စစ္သားအိုုၾကီးမ်ား၏ သာယာဝေျပာေရးကိုု ကိုုယ္စားျပဳလိုု႔ ဆိုုျပီး လႊတ္ေတာ္ထဲ *ထာဝရ* ပါလာပါလိမ့္မည္။
က်ေနာ္တိုု႔ ေသေသခ်ာခ်ာ စဥ္းစားၾကည့္ၾကပါစိုု႔။ ျပည္သူလူထုုမွ အာဏာကိုု လြဲအပ္ခ်ီးျမွင့္သည့္ ကိုုယ္စားလွယ္ဆိုုသည္မွာ အမ်ားျပည္သူၾကားတြင္ ခြန္အားၾကီးသူက ခြန္အားခ်ိဳ႔တဲ့သူကိုု အႏိုုင္က်င့္ျခင္း၊ ခြန္အားၾကီးေသာ အုုပ္စုုက ခြန္အားခ်ိဳ႔တဲ့ရွာေသာ အျခား အုုပ္စုု တအုုပ္စုုကိုု ဖိႏွိပ္ျခင္းတိုု႔ မျဖစ္ပြားရေလေအာင္ ၊ အမ်ားျပည္သူ မည္သူမဆိုု လက္ခံေက်နပ္ႏိုုင္ေသာ တရားမွ်တသည့္ ဘံုုလမ္းေၾကာင္းတခုုကိုု ေဖာ္ေဆာင္ေပးႏိုုင္သူ ျဖစ္ရပါမည္။ ဒါေၾကာင့္ လႊတ္ေတာ္ထဲသိုု႔ ကိုုယ္စားလွယ္ တဦးကိုု အသဲၾကားမွ မဲတျပားျဖင့္ ငါတိုု႔က ေရြးေကာက္တင္ေျမွာက္ျခင္း ဟူသည္မွာ တႏိုုင္ငံလံုုး လွည္းေနေလွေအာင္း ျမင္းေဇာင္းမက်န္ ျပည္သူျပည္သားအားလံုုး၏ *ဘံုု* အက်ိဳးစီးပြားကိုု တရားမွ်တသျဖင့္ လမ္းေၾကာင္း ေဖာ္ေဆာင္ ေပးႏိုုင္သူဟုု ငါတိုု႔ ယူဆယံုုၾကည္ရေလာက္ေသာသူကိုု သာ ေရြးေကာက္ တင္ေျမွာက္ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။
(၁၁) ဒီမိုုကေရစီေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ကိုုယ္စားလွယ္အျဖစ္ ေရြးေကာက္ခံရ၍ လႊတ္ေတာ္ထဲ ေရာက္လာသူ ဟူသည္မွာ ျပည္သူျပည္သား အားလံုုး၏ *ဘံုု* အက်ိဳးစီးပြားကိုု တရားမွ်တသျဖင့္ လမ္းေၾကာင္း ေဖာ္ေဆာင္ေပးႏိုုင္သူသာ ျဖစ္ရပါမည္။ မိမိတိုု႔၏ ဆိုုင္ရာဆိုုင္ရာ အက်ိဳးစီးပြားတိုု႔ကိုု တရားမွ်တသျဖင့္ လမ္းေၾကာင္း ေဖာ္ေဆာင္ေပးႏိုုင္သူု ျဖစ္လိမ့္မည္ဟုု ကြဲျပားျခားနားေသာ အုုပ္စုုကြဲမ်ားစြာက ယံုုၾကည္လက္ခံႏိုုင္ေလာက္၍သာ ႏိုုင္ငံ့အဆင့္ လႊတ္ေတာ္ထဲ ေရြးေကာက္ခံရပါသည္။
ဒါမ်ိဳး *ဘံု* အက်ိဳးစီးပြားအတြက္ မဟုုတ္ဘဲ “ဗုုဒၶဘာသာဝင္မ်ား ေကာင္းက်ိဳး”၊ “စီးပြားေရး လုုပ္ငန္းရွင္မ်ား ေကာင္းက်ိဳး”၊ “စစ္မႈထမ္းေဟာင္းမ်ား ေကာင္းက်ိဳး” ဆိုုျပီး သီးသန္႔ အုုပ္စုုတစုု၏ သီးသန္႔ အျမတ္ ရယူလိုုေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္တိုု႔ျဖင့္ လႊတ္ေတာ္သိုု႔ တင္ေျမွာက္ခံရျခင္း ဟူသည္ လံုုးဝ အဓိပၺာယ္ မရွိပါ။ အားလံုုးႏွင့္ သက္ဆိုုင္သည့္ ႏိုုင္ငံေတာ္အဆင့္ လႊတ္ေတာ္တြင္ သီးသန္႔ အုုပ္စုုတစုု၏ ေကာင္းက်ိဳး အတြက္ ရည္ရြယ္ခ်က္ကိုု ေဖာ္ေဆာင္ရန္ လႊတ္ေတာ္ထဲ ရပ္တည္ခြင့္ကိုု ျပဳသည္ ဟူေသာ အေျခခံ ဒႆန သေဘာတရားကိုုက အဓိပၺာယ္ မရွိပါ။ ဒါဟာ ႏွလံုုးသား အသိတရား ပိုုင္းဆိုုင္ရာ မည္သူကိုု မဆိုု ကြဲျပားစြာ လြတ္လပ္ခြင့္ ေပးသည့္ diversity principle မဟုုတ္ပါ။ မိမိတိုု႔ သီးသန္႔ အုုပ္စုု တအုုပ္စုု၏ သီးသန္႔ အျမတ္ သီးသန္႔ရည္မွန္းခ်က္ ပန္းတိုုင္ကိုု မသမာသျဖင့္ အာဏာျဖင့္ ရယူရန္ ၾကိဳးပမ္းပိုုင္ခြင့္ကိုု တရားဝင္ဆိုုျပီး ျဖစ္လာေအာင္ (legitimate) ခြင့္ျပဳထားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။
(၁၂) NLD ကိုုယ္စားလွယ္ေလာင္း တဦးသည္ မဲဆႏၵနယ္ တခုုမွ ေန၍ ႏိုုင္ငံ့လႊတ္ေတာ္ကိုုယ္စားလွယ္ အျဖစ္ ေရြးေကာက္ခံရျပီ ဆိုုတာနဲ႔ ၄င္းသည္ ၄င္း ေရြးေကာက္ခံရေသာ မဲဆႏၵနယ္၏ သီးသန္႔ အက်ိဳးစီးပြားကိုု ကိုုယ္စား မျပဳေတာ့ပါ။ ထိုု႔ႏွင့္နည္းတူ ၄င္းသည္ မိခင္ NLD ပါတီ၏ သီးသန္႔ အက်ိဳးစီးပြားကိုု ကိုုယ္စား မျပဳေတာ့ပါ။ ၄င္းသည္ တႏိုုင္ငံလံုုးက ျပည္သူလူထုုကိုု ကိုုယ္စားျပဳျပီး ထိုုအခ်ိန္မွစ၍ ၄င္း၏ ေဆာင္ရြက္ရည္မွန္းခ်က္ ဟူသမွ်သည္ ျပည္သူလူထုု တရပ္လံုုး၏ အက်ိဳးစီးပြားအတြက္ ျဖစ္ရပါမည္။
ပီအာစနစ္ျဖင့္ ေရြးေကာက္ခဲ့လွ်င္ ျပခဲ့သလိုု သီးသန္႔အုုပ္စုုတိုု႔၏ သီးသန္႔ အျမတ္ကိုု ရယူရန္ ရည္မွန္းခ်က္ကိုု စြဲကိုုင္ထားေသာ လူမ်ားသည္ သီးသန္႔အုုပ္စုုတိုု႔၏ ေကာင္းက်ိဳးကိုု ေစာင္းေပး အသာစီးယူရန္ လႊတ္ေတာ္ထဲတြင္ ဆက္လက္ လံုုးပမ္းပါလိမ့္မည္။ ၄င္းတိုု႔တြင္ တႏိုုင္ငံလံုုးကိုု ကိုုယ္စားျပဳသည္ဟူေသာ အသိဝင္မႈလည္း မရွိႏိုုင္ပါ။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုုေသာ္ (၄င္း အေျခခံ အယူအဆ မွားယြင္းေနေသာ) ပီအာ ေရြးေကာက္ပြဲ စနစ္အရ ၄င္းတိုု႔၏ ႏိုုင္ငံေရး ဆိုုင္ရာ တည္ရွိမႈ အႏွစ္သာရ (existential justification) သည္ သီးသန္႔အုုပ္စုု၏ သီးသန္႔ အျမတ္ထြက္လိုုေသာ “ေလာကအျမင္” ရပ္တည္ခ်က္ မွသာ ပြားယူထားေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။
(၁၃) သည္ အခါမွာ ျဖစ္တတ္သည္မွာ ၊ ျဖစ္ကိုု ျဖစ္လာလိုုက္သည္မွာလည္း ၄င္း သီးသန္႔ အျမတ္ရလိုုမႈ လိုုေသာ အဖြဲ႔ကြဲ တိုု႔သည္ မသမာသူ အခ်င္းခ်င္း ေပါင္းစည္းသြားျပီး လႊတ္ေတာ္ထဲတြင္ အင္အားအမ်ားစုု majority ဆိုုျပီး ျဖစ္လာပါသည္။ ေလာကတြင္ မသမာမႈျဖင့္ စီးပြားရွာရတာက လြယ္ပါသည္။ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္း ေခ်ာင္ပါသည္။ ဒါေၾကာင့္ မသမာေသာ ရပ္တည္ခ်က္ အႏွစ္သာရရွိေသာ ဗုုဒၶဘာသာ ပါတီ၊ ခရုုိနီပါတီ ၊ သိန္းစိန္ပါတီ၊ NDF ႏွင့္ စစ္တပ္ကိုုယ္စားလွယ္မ်ား ပူးေပါင္းျပီး လႊတ္ေတာ္ထဲတြင္ အင္အားစုုၾကီး ျဖစ္သြားဖုုိ႔ရန္ လြယ္ပါသည္။ သမာသမတ္ ႏွင့္ ျပည္သူလူထုု အားလံုုးကိုု မခြဲမျခမ္း တရားမွ်တေသာ “ဘံု”လမ္းေၾကာင္းကိုု ေဖာ္ေဆာင္ေပးလိုုေသာ၊ ရပ္တည္မႈ ေလာကအျမင္ မွန္ကန္ေသာ NLD ပါတီသည္ ယင္းသိုု႔ ေပါင္းစည္းျပီး အင္အားအမ်ားစုု လႊတ္ေတာ္ထဲတြင္ ဖြဲ႔စည္းဖိုု႔ ဆိုုတာ မျဖစ္ႏိုုင္ပါ။
ဒါဟာ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုု ပီအာ စနစ္ကိုုက existential justificiaton (ရပ္တည္မႈ အႏွစ္သာရ) သည္ သီးသန္႔အုုပ္စုုတိုု႔၏ က်ဥ္းေျမာင္းစြာ ရယူလိုုေသာ ရည္မွန္းခ်က္တိုု႔ ျဖစ္လာေစရန္ အသားေပး လမ္းေၾကာင္းထားေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။
(၁၄) ေနာက္ အေရးၾကီးဆံုုး တခ်က္မွာ FPTP စနစ္တြင္ ေရြးေကာက္ခံရသူ ႏိုုင္ငံ့လႊတ္ေတာ္ကိုုယ္စားလွယ္တြင္ ၄င္းသည္ အမွန္တကယ္ ယွဥ္ျပိဳင္ျပီး တင္ေျမွာက္ခံရသူ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ အမ်ားျပည္သူ အေပၚ “တာဝန္ခံမႈ” အသိတရား (sense of respsonsibility) ၄င္းတြင္ အျပည့္အဝ တင္ရွိပါသည္။ ၄င္းတိုု႔ ဆံုုးျဖတ္တာ မွားလားမွန္လားဆိုုတာကိုု ျပည္သူလူုထုုက အျမဲ ေစာင့္ၾကပ္ အမွတ္ေပးေနမွာ ျဖစ္သလိုု ၄င္းဟာ တရားမမွ်တတာေတြ လုုပ္လာရင္လည္း ျပည္သူလူထုုဟာ ၄င္းကို အေႏွးနဲ႔အျမန္ ျပန္ျဖဳတ္ခ်ပစ္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၄င္း အမွန္အကန္ တင္ေျမွာက္ခံရေသာ လႊတ္ေတာ္ကိုုယ္စားလွယ္သည္ အမ်ားျပည္သူ အားလံုုးေကာင္းက်ိဳးအတြက္ အမွန္အကန္ တာဝန္ယူရဲသူ၊ ျပတ္သားစြာျဖင့္ မိမိမွ အားလံုုးအတြက္ တရားမွ်တသည္ဟုု ယံုုၾကည္ထားေသာ အျမင္အတိုုင္း ရဲရဲဝံ့ဝံ့ လုုပ္ေဆာင္ရဲေသာသူသာ ေယ်ဘုုယ် အားျဖင့္ ျဖစ္ပါသည္။ (၉) တြင္ ေျပာခဲ့သလိုု အရည္အခ်င္း အေကာင္းဆံုုးလူလည္း ေယ်ဘုုယ် အားျဖင့္ ျဖစ္ပါသည္။
မဲအေရအတြက္ အခ်ိဳးအစား ႏွင့္ ၊ ပါတီ ျဖစ္ရုုံႏွင့္ လႊတ္ေတာ္ကိုုယ္စားလွယ္ဆိုုျပီး ျဖစ္လာေသာ ၄င္း သီးသန္႔ အုုပ္စုုကိုုယ္စားလွယ္ေလာင္းသည္ ဒါမ်ိဳး အမ်ားျပည္သူ အေပၚ “တာဝန္ခံမႈ” အသိတရား (sense of respsonsibility) လံုုးဝမရွိပါ။ ၄င္း၏ သစၥာေစာင့္သိမႈဟာ သီးသန္႔ အျမတ္ထုုတ္လိုုေသာ သီးသန္႔ အုုပ္စုုအေပၚမွာ မူတည္ေနျပီး ၄င္းသည္ ေယ်ဘုုယ်အားျဖင့္ တျခား ကြဲျပားေသာ အုုပ္စုုတိုု႔အေပၚ၊ အမ်ား ျပည္သူ လူထုုအေပၚ မည္သိုု႔ေသာ က်င့္ဝတ္ အသိတရား ထားရွိရမည္ကိုုလည္း အာရုုံရွိလိမ့္မည္ မဟုုတ္ပါ။ မ်ားေသာအားျဖင့္ သီးသန္႔ အုုပ္စုု တအုုပ္စုုအေပၚ သစၥာခံသည့္ လူဟူသည္ ခပ္တံုုးတံုုး လူတဦးသာ ျဖစ္ပါသည္။
(၁၅) သိန္းစိန္သည္ ဘယ္လုုိပဲ သူ႔ဟာသူ ျပည္သူတရပ္လံုုး၏ သမၼတ လိုု႔ ေျပာေျပာ စစ္အာဏာရွင္ အုုပ္စုုဆိုုေသာ သီးသန္႔ အုုပ္စုု တအုုပ္စုု၏ သစၥာကိုု ေစာင့္သိလြန္း သျဖင့္ ၄င္းသိီးသန္႔အုုပ္စုု စစ္တပ္က “စစ္တပ္မွ ေန၍ အခ်ိဳးက် ကိုုယ္စားျပဳ လႊမ္းမိုုးခ်ဳပ္ကိုုင္ေရး” ဆိုုျပီး ႏိုုင္ငံေရးထဲမွာ လာထည့္ထားေသာ လူဖ်င္းလူညံ့ ေဖာ္လံဖား ကလိန္ကက်စ္ တဦးသာ ျဖစ္ပါသည္။ ထိုုသိုု႔ေသာ လူဖ်င္းလူညံ့သည္ အမ်ားျပည္သူ အေပၚ တာဝန္ခံမႈ အာရုုံ မရွိသည္မွာ မဆန္းပါ။ ၄င္းသည္ “ဘာသာေရး ပဋိပကၡ ျဖစ္လာတာဟာ မီဒီယာေတြမွာ တာဝန္ရွိတယ္၊ တိုုင္းျပည္စီးပြားေရး မေကာင္းတာဟာ ပိတ္ဆိုု႔မႈေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္၊ ဒီမုုိကေရစီ လမ္းေၾကာင္း ေႏွာင့္ေႏွးတာဟာ အသံုုးမက်တဲ့ ျပည္သူေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္” လိုု႔ ေျပာေနတာကိုု ၾကည့္ပါ။ ၄င္းတြင္ တာဝန္ဟူတတ္မႈ၊ တာဝန္ခံတတ္မႈ အရွက္တရား လံုုးဝမရွိျခင္းကိုု ၄င္းစကားမ်ိဳးေတြက အထင္အရွား ျပဆိုုေနပါသည္။
(၁၆) ဂ်ာမနီမွာ ဟစ္တလာလိုုမ်ိဳး အစြန္းေရာက္ေတြနဲ႔ ၄င္း၏ တပည့္ လူဖ်င္းလူညံ့ လူ႔ေကာက္က်စ္ယုုတ္မာေတြ တေလွၾကီး အာဏာရသြားျခင္းမွာ ဒီမိုုကေရစီ စနစ္က မွားလိုု႔ မဟုုတ္ပါ။ ဂ်ာမနီမွ က်င့္သံုုးခဲ့ေသာ ပီအာစနစ္ ၏ သေဘာတရားကိုုက မွားယြင္းေန၍ ျဖစ္ပါသည္။ အကယ္၍ FPTP က်င့္သံုုးခဲ့လွ်င္ ဟစ္တလာ၏ နာဇီပါတီသည္ မဲဆႏၵနယ္ တနယ္မွာမွ အႏိုုင္မရႏိုုင္ပါ။ သမိုုင္းတေကြ႔တြင္ ဥေရာပထိပ္တန္း ႏိုုင္ငံ ဂ်ာမနီသည္ပင္ ဘာေၾကာင့္မိုု႔ ဘာေတြ ဘယ္လိုုျဖစ္သြားသလဲဆိုုတာ အထက္ေဖာ္ျပပါအခ်က္တိုု႔ႏွင့္ ဆက္စပ္သံုုးသပ္ႏိုုင္လွ်င္ ပီအာ၏ အလြန္တရာၾကီးမားေသာ အႏၲရယ္ကိုု က်ေနာ္တိုု႔ ဆင္ျခင္မိႏိုုင္ေလာက္ပါျပီ။
Nayt Thit

No comments:

Post a Comment

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...